Stichting Projecthulp Haïti
Nieuws uit Haïti verzorgd door COHAN
15 september - 6 oktober
GrondwetswijzigingIn plaats van te kiezen voor een open debat hebben de senatoren en de afgevaardigden er de voorkeur aan gegeven een paar van hun collega's volmacht te geven om met de president te onderhandelen over een aantal wijzigingen in de grondwet die Préval voorstelt, maar waar het parlement het niet mee eens is. Het parlement hoopt hiermee tijd te winnen, zodat beide Kamers voor het eind van hun mandaat over aan aantal wijzigingen in de grondwet kunnen stemmen. Het resultaat van het overleg met Préval zou zijn dat hij afziet van het recht de zittingen van parlement twee weken op te schorten en de persvrijheid in sommige opzichten tijdelijk te beperken.
Het mandaat van beide Kamers eindigt op de tweede dinsdag van september. Het volgende parlement zal in zijn eerste zitting (in januari 2010) zich moeten uitspreken over de voorgestelde wijzigingen van de grondwet van 1987. Dat betekent dat voor het eind van dit jaar verkiezingen gehouden zouden moeten worden, maar of het mogelijk is die te organiseren blijft een vraag.
Een zaak die lang op zich laat wachten is de benoeming van een voorzitter van het Hof van Cassatie. Toen Boniface Alexander president werd (2004), kwam deze post vacant.
Toen in 2004 Aristide gedwongen werd in ballingschap te gaan werd, zoals de grondwet dit voorschrijft, de voorzitter van het Hof van Cassatie, Boniface Alexandre, president ad interim.
Sindsdien heeft het Hof slechts een plaatsvervangend voorzitter en bestaat het aantal leden uit twaalf in plaats van veertien. Toch is het Hof er in geslaagd in 2008-2009 tweehonderdvijftig dossiers te behandelen. In plaats van het aantal leden van het Hof uit te breiden, wil de regering een Constitutioneel Hof oprichten, dat tot taak krijgt uitspraak te doen over conflicten over het van toepassing zijn van de grondwet.
De minister van Justitie, Jean Joseph Exumé, heeft in dezelfde periode meer dan 46 miljoen gourdes (1 euro = 64.000 gourdes) geïnvesteerd in het justitiële apparaat. Hij vindt dat de griffies van de verschillende rechtbanken slordig omgaan met de dossiers.
Ondanks de vele zittingen van de rechtbanken is justitie er niet in geslaagd het aantal voorlopige hechtenissen, geschat op 71%, te verminderen.
De organisatie voor vrouwenrechten (Sofa) stelt voor de eerste zes maanden van 2009 een toename vast van schending van deze rechten. Van januari tot juni werden duizendtwintig meisjes en vrouwen tussen 4 en 66 jaar slachtoffer van geweld.
Positief vind Sofa de toename van 82% van het aantal vrouwen aangifte deden van geweld.
Op 10 september heeft de senaat het minimum dagsalaris vastgesteld. Voor de werknemers in de assemblage-industrie is dit 125 gourdes. Voor de overige ondernemingen 200 gourdes.
De universiteitDe medische faculteit is nog steeds gesloten. Nu heeft ook de etnologische faculteit besloten haar werkzaamheden te staken tot 21 september als reactie op het gewelddadig optreden van protesterende studenten, waarbij de ruiten van meer dan dertig auto's werden ingeslagen.
Omdat al vanaf 27 april iedere activiteit onmogelijk werd gemaakt, heeft de deken van de medische faculteit tien studenten definitief de toegang tot de faculteit geweigerd en vijfendertig voor twee jaar geschorst.
Onder aankomende studenten heerst grote ongerustheid. Het aantal beschikbare plaatsen op de elf faculteiten is, terwijl het aantal aanmeldingen groeit, steeds kleiner geworden.
Van 27 september tot 3 oktober bezocht een tiental Braziliaanse ondernemers Haïti om te onderzoeken welke de mogelijkheden er zijn om er te investeren, vooral in de textielindustrie. Ze waren hiertoe uitgenodigd door de commissie die Préval heeft samengesteld om te onderzoeken welke mogelijkheden Hope II (Haitian hemispheric Opportunity through Partnership Encouragement) biedt. Hope II (een vervolg op Hope I) is een wet die door de Amerikaanse Kamer van Afgevaardigden is aangenomen en de Haïtiaanse textielindustrie het recht geeft kleding vrij van invoerrechten naar de VS te exporteren.
Door Hope II kan het potentieel van de kledingindustrie mogelijk vijf keer zo groot worden. Op het ogenblik telt deze sector 25.000 arbeidsplaatsen en genereert 130 miljoen dollar aan inkomsten uit de export.
Na dit Braziliaans bezoek is Bill Clinton, afgevaardigde van de VN voor Haïti, weer naar Haïti gegaan voor een bezoek van twee dagen. Nu als leider van een handelsmissie, waarvan de voorzitter van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank, de Colombiaan Louis Alberto Moreno, ook deel uitmaakte.
Van 21 tot 23 oktober wordt in Port-au-Prince een forum gehouden waaraan een honderdtal ondernemers uit het Caraïbisch gebied zullen deelnemen. Van deze bezoeken wordt een concreet resultaat verwacht, vooral op het gebied van werkgelegenheid.
De directeur-generaal van het Centrum ter Bevordering van Investeringen (CFI) wees de zakenlui op de maatregelen die genomen zijn om betere arbeidsomstandigheden te garanderen. Via het project 'better work' zal de Internationale Arbeidsorganisatie (BIT) in november een onderzoek doen naar de werkomstandigheden in de textielindustrie om te zien of er de internationale normen worden toegepast.
Tijdens de internationale vergadering van investeerders, die op 1 en 2 oktober in Haïti plaats vond, kondigde de internationale ontwikkelingsbank, BID, het instellen van een speciaal fonds van 2 miljoen dollar aan voor steun aan de kledingindustrie. Een gift van 150 duizend dollar dient om een studie te financieren voor de bouw van textielfabrieken. De ontwikkelingsbank vindt de toekomst van handelsactiviteiten veel belovend, vooral wat betreft textielindustrie, duurzame energie en agro-industrie. Ze hoopt de concurrentiepositie van Haïti te vergroten.
De beruchte gangleider van Cité Soleil, Amaral Duclona, is op 8 september in de Domini-caanse Republiek gearresteerd. Hij leefde daar onder de naam Berthony Jolicoeur. Frankrijk heeft zijn uitlevering gevraagd. Hij wordt ervan beschuldigd de Franse honorair consul in Cap-Haïtien in 2005 te hebben ontvoerd en vermoord. Ook wordt hij beschuldigd van de ontvoering en moord op een lid van Minustah.
De Dominicaanse minister van Justitie is van plan hem aan Frankrijk uit te leveren.
Ook de Haïtiaanse autoriteiten hebben om zijn uitlevering gevraagd. In 2008 is er voor hem vijf keer een bevel tot aanhouding gegeven, dat niet kon worden uitgevoerd omdat het niet lukte hem op de sporen. Het is waarschijnlijk dat hij aan Frankrijk zal worden uitgeleverd, omdat dit eerder dan Haïti hierom heeft gevraagd.
In tegenwoordigheid van de Franse minister van Buitenlandse Zaken en premier Michèle Duvivier Pierre is op 19 september de brug over de Montrouis weer in gebruik genomen. Ze werd vorig jaar tijdens de orkanen verwoest. Door het herstel van de 54 meter lange brug (kosten 1,5 miljoen euro, gefinancierd door Agence française de développement) is er weer een verbinding met het netwerk tussen de vijf van de tien departementen en kan de normale verkeerscirculatie hervat worden. Meer dan een jaar lang moest er een grote omweg gemaakt worden. De herbouw van de brug nam vier maanden in beslag en werd uitgevoerd door een Franse onderneming met enkele Haïtiaanse onderaannemers.
Terwijl ook elders in het land herbouwwerkzaamheden plaatsvinden, is de hoofdstad opnieuw getroffen door hevige stortbuien. Minstens twee personen werden door het water meegesleurd en kwamen om. Verschillende wijken van de stad leden aanzienlijke schade. Door problemen met de afwatering was op verschillende plaatsen geen verkeer mogelijk.
Op 18 september tekenden de minister van Gezondheid en de Franse en Braziliaanse ministers van Buitenlandse Zaken een intentieverklaring voor het oprichten van een melkbank, bedoeld voor meer dan dertigduizend baby's van moeders die wegens infectieziekten of andere oorzaken hun kinderen niet kunnen voeden. De overeenkomst is getekend in het instituut Gheskio in Port-au-Prince, dat gespecialiseerd is onderzoek naar overdraagbare ziekten zoals aids.
Haïti is verantwoordelijk voor het leveren van locaties en de menskracht, Frankrijk en Brazilië voor de financiering en de technische kennis. In Brazilië heeft met al ervaring opgedaan met een dergelijk project.
In Florida is er binnen de Haïtiaanse gemeenschap en daarbuiten grote verontwaardiging om de moord op een moeder en haar vijf kinderen. De echtgenoot van de vrouw, die op 18 september in Haïti aankwam, is in verband met het onderzoek door de Amerikaanse politie door de Haïtiaanse politie verhoord. Zijn vertrek naar Haïti is verdacht, omdat het plaats vond daags voordat de lijken op 19 september werden gevonden.
Het echtpaar was, na tien te hebben samengewoond, sinds twee jaar getrouwd.
Tot nu toe heeft Amerika nog geen uitlevering van de verdachte gevraagd.
Ook op 18 september hebben de Haïtiaanse minister van Economie en Financiën en de nieuwe Amerikaanse ambassadeur een overeenkomst getekend waarin een schuld van 12,6 miljoen dollar, bijna de totale Haïtiaanse schuld aan de VS, wordt kwijtgescholden. Het met succes toepassen van economische en financiële hervormingen zijn de voornaamste redenen die tot deze overeenkomst hebben geleid.
Volgens de Amerikaanse ambassadeur heeft Haïti voldaan aan de voorwaarden die aan de groep landen met de grootste schulden worden gesteld om in aanmerking te komen voor de in totaal meer dan de 1 miljard dollar verlichting van schulden aan multilaterale en bilaterale crediteuren.
De 12,6 miljoen dollar is het Amerikaanse deel van de overeenkomst die de schuldeisers van de Club van Parijs (de informele groep van 19 rijke krediet verlenende landen) in juli met Haïti gesloten hebben en die een totaal van ongeveer 62,7 miljoen dollar betreft.
De krediet verlenende landen, inclusief Canada, Frankrijk, Italië en de VS, hebben de bedoeling Haïti nog eens152 miljoen dollar schuld kwijt te schelden. Hierdoor zal de totale schuld van Haïti, die geschat wordt op 214 miljoen dollar, worden geannuleerd.
Hierdoor zal Haïti o.a. meer kunnen investeren in de sociale sector.
Intussen is de koopkracht van de bevolking verder aangetast door de sterke prijsstijging op de lokale markt van de eerste levensbehoeften zoals rijst.
Op 24 september was een rechter-commissaris het slachtoffer van een poging tot moord. Hij werd hierbij gewond en moest opgenomen worden in het ziekenhuis. Hij was bezig met een onderzoek naar verschillende misdaden, waaronder vrijheidsberoving van een aantal personen. Toch is sinds enkele maanden de veiligheidssituatie aanmerkelijk verbeterd.
Een Haïtiaans meisje van 13 jaar uit het Plateau Central heeft bij de internationale wedstrijd schilderen 2008 in Taiwan de bronzen medaille gewonnen. Vijf andere Haïtiaanse kinderen kregen een onderscheiding.
De schilderijen van deze zes jonge Haïtianen maakten deel uit van de dertien schilderijen die geselecteerd werden uit een totaal van achtduizend vierhonderdachtenveertig uit achtenveertig landen.
De internationale wedstrijd schilderen voor kinderen wordt eens in de twee jaar gehouden en is bedoeld om kinderen de natuur te leren waarderen en culturele uitwisseling te bevorderen.
Haïti wacht met spanning de uitspraak af van de internationale wedstrijd World Challenge af, waaraan een project van hergebruik van afval in Carrefour feuilles (ten zuidwesten van Port-au-Prince) de finale heeft bereikt. Dit project wordt gefinancierd door het ontwikkelingsprogramma van de VN (PNUD) en verschaft werk aan een honderdtal inwoners van de wijk. Ze verzamelen afval en verwerken dit tot papierbriketten om ze te gebruiken als brandstof voor het koken.
DrinkwaterGoede drinkwatervoorziening blijft een probleem, vooral in het binnenland. In de stad heeft 57% veilig drinkwater, in het binnenland maar 14%. Het ministerie van Openbare werken, Transport en Communicatie, onder wiens verantwoordelijkheid dit valt, heeft de laatste jaren haar activiteiten kunnen uitbreiden door de financiële steun die het ontvangt van o.a. de Wereldbank, de Amerikaanse Ontwikkelingsbank en de EU. Het parlement heeft in januari een wet drinkwatervoorziening aanvaard die nieuwe initiatieven mogelijk maakt. Een er van is de oprichting van het Nationaal Directoraat Drinkwatervoorziening. Vervolgens zullen op vier plaatsen in het land Regionale Bureaus voor Drinkwatervoorziening worden geopend. In het kader van de voorgenomen decentralisatie verschuift geleidelijk aan de verantwoordelijkheid voor het beheer van deze voorzieningen van de staat naar de gemeentes die zelf de kosten op de gebruikers moeten verhalen.
De bedoeling is geleidelijk aan het aanbod van schoon drinkwater aan te passen aan de vraag, zo wel wat de hoeveelheid betreft als de kwaliteit. Investeringen van 1 miljoen dollar hebben het mogelijk gemaakt het leidingnet van de stad Saint-Marc te herstellen, waarvan de ongeveer 150 duizend inwoners profijt van hebben. Soortgelijke werkzaamheden zullen binnenkort begonnen worden voor de steden les Cayes, Ouanaminthe en Jacmel.
Belangrijk is ook dat de nieuwe wet de mogelijkheid biedt het beheer van de drinkwatervoorziening in de steden of in het binnenland toe te vertrouwen aan de privésector, waarbij de lokale overheid verantwoordelijk is voor het toezicht.
Een probleem blijft de slechte infrastructuur (slechte wegen en gebrek aan elektriciteit).
In november 2000 heeft de internationale gemeenschap zich tot doel gesteld het aantal mensen dat geen toegang heeft tot schoon drinkwater met de helft te verminderen. Dat betekent voor Haïti dat in 2015 71% van de bevolking moet beschikken over schoon drinkwater. Dat is nu ongeveer 50%, het laagste percentage in het westelijk halfrond.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl
