Stichting Projecthulp Haïti
Nieuws uit Haïti verzorgd door COHAN
18 augustus - 8 september
CyclonenDe tropische storm Anna had al aan kracht verloren toen hij in de week van 10 tot 17 augustus Haïti naderde. Bij hevige regenval en zwaar onweer raakte een aantal huizen beschadigd.
De orkaan Bill trok Haïti in het noorden voorbij.
De regering dringt er bij de bevolking op aan zich te houden aan de veiligheidsvoorschriften zoals bij wassend water rivieren en bruggen te mijden en voorzichtig te zijn bij grondver- schuivingen en ondergelopen stukken grond.
Achtendertig afgevaardigden hebben ingestemd met de bezwaren van Préval tegen de verhoging van het minimum dagsalaris tot 200 gourdes. Zesendertig stemden tegen en drie onthielden zich van stemmen. De meerderheid sloot zich aan bij het voorstel van haar commissie voor sociale zaken om het minimum dagsalaris vast te stellen op 150 gourdes.
Deze beslissing, die op 18 augustus genomen is, moet nog door de senaat bekrachtigd worden, maar leidt nu al tot sociale onrust. 150 Gourdes per dag zouden te weinig zijn om het hoofd te bieden aan de gestegen kosten van levensonderhoud.
Op 17 augustus was de politie duidelijk aanwezig op het industrieterrein Sonapi in Port-au-Prince om na een week van protesten te voorkomen dat die uit de hand zouden lopen. Werknemers verwijten haar gemene zaak te maken met de werkgevers. 'Ze willen de werknemers intimideren door de protesten de kop in te drukken'.
Daags daarna worden twee studenten, die op 10 augustus bij een demonstratie voor de verhoging van het minimum dagsalaris gearresteerd werden, in vrijheid gesteld.
Een bedrag van zeven miljoen Zwitserse francs, dat sinds 2002 door de bank bevroren is, zal volgens een laatste beschikking van de Zwitserse autoriteiten aan Haïti worden overgemaakt.
De Zwitserse federale rechtbank heeft het beroep dat een stichting van de erfgenamen van Duvalier hadden aangetekend verworpen. De rechter vergeleek de stichting met 'een criminele organisatie'.
Het Haìtiaans oecumenisch centrum voor mensenrechten beschouwt de uitspraak van de rechtbank als een duidelijk signaal aan staatshoofden. 'Een staat bestelen is een misdaad en de wijkplaatsen die toe nu toe bestaan, worden steeds minder dank zij de samenwerking van regeringen en de steeds groter wordende internationale rechtsbevoegdheid'.
Op initiatief van de minister van Cultuur is op 24 en 25 augustus in Port-au-Prince een internationaal debat gehouden over het behoud en beheer van historische plaatsen. Kunstenaars en wetenschappers uit binnen- en buitenland namen hier aan deel en kregen de gelegenheid het huidige beleid aan een kritisch onderzoek te onderwerpen en ervaringen uit te wisselen. Behalve uit Haïti zelf waren er afgevaardigden uit de VS, Canada, Columbia, Mexico, Cuba, de Dominicaanse Republiek.
Verzet tegen uitzettingTony Nicolas, een illegale Haïtiaan, zou per vliegtuig Frankrijk worden uitgezet. In Orly weigerde hij echter aan bord te gaan. De gezagvoerder verliet daarop de cabine om met de politie te overleggen. Nicolas werd gearresteerd, maar dezelfde dag nog vrijgelaten. Leden van een mensenrechtenorganisatie en een paar afgevaardigden van Val-de-Marne, waar Nicolas en zijn gezin wonen, hadden zich voor de incheckbalie verzameld en lieten passagiers een foto van het gezin Nicolas zien. Ze deelden daarbij een folder uit met de tekst 'Iemand reist met u mee, hij is niet gevaarlijk, maar zelf in gevaar'. De pers was er gauw bij. Een van de actievoerders merkt op: 'Voor de druk van een paar afgevaardigden en van de pers is de politie gezwicht'. Een ambtenaar uit Nicolas' woonplaats: 'Het is een mooi resultaat, maar ik ben bang dat, gezien deze belachelijke wet, alles over een paar dagen weer opnieuw begint'.
RemigratieverdragAcht mensenrechtenorganisaties, waaronder GARR en het Haïtiaanse platform voor mensenrechten, hebben de regering opgeroepen open kaart te spelen waar het haar onderhandelingen met Frankrijk betreft over het remigratieverdrag. Het verdrag beoogt een regeling voor het terugsturen naar Haïti van Haïtianen die illegaal in Frankrijk verblijven. Het bestaat uit drie hoofdstukken: legale immigratie, strijd tegen illegale immigratie en ontwikkelingshulp.
De acht organisaties vinden het een slecht verdrag. De hulp die erin wordt toegezegd is zeer bescheiden. Ze is veel minder dan het geld dat de emigranten aan hun gezin overmaken. Wat de uitbreiding van het verlenen van visa: alleen enkele jonge, gediplomeerden komen hiervoor in aanmerking. Deze ruil is een verharding van de Franse migratiepolitiek.
Het terugsturen van illegalen naar hun moederland is volgens een internationale overeenkomst, die ook Frankrijk en Haïti hebben ondertekend, een schending van de mensenrechten.
Tegen een beslissing tot uitzetting is geen beroep mogelijkheid.
Volgens de mensenrechtenorganisaties beantwoorden de opvangcentra niet aan de eisen die er aan gesteld moeten worden en vormen ze een gevaar voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid van hun tijdelijke bewoners. Ook zijn ze bang dat, wanneer het verdrag getekend wordt, er meer van deze centra geopend zullen worden.
Cimade, een Franse organisatie die de rechten van migranten verdedigt, meldt in een recent rapport dat bij uitzetting vaak de rechten van het individu geschonden worden.
In 2007 stuurde Frankrijk meer dan 50.000 illegalen het land uit, de helft van hen uit de overzeese departementen. De Haïtianen die hun heil in Frankrijk zoeken gaan vooral naar Guyana, Guadeloupe, Martinique en Sint Maarten. Van de illegalen die hier verblijven is 38% Haïtiaan, wat neerkomt op ongeveer 21.000.
Op 24 augustus komen honderden leerlingen die voor hun eindexamen gezakt zijn in Carrefour Feuilles ten zuidwesten van Port-au-Prince samen voor de school waar de examencommissie zetelt. Ze zwaaien met takken en fotokopieën van een bericht dat het ministerie van Onderwijs op internet zou hebben geplaatst. Volgens dit bericht zouden leerlingen die vijfhonderd punten hadden behaald herexamen mochten doen. De politie treedt hard tegen hen op, waarbij een leerling door een kogel in de borst wordt getroffen en ter plaatse overlijdt. De minister van Onderwijs zegt te betreuren dat er een slachtoffer is gevallen, maar ontkent dat zijn ministerie een soortgelijk bericht op het internet geplaatst heeft. Hij belooft een onderzoek.
Krachtmeting op de universiteitEnkele weken voor het nieuwe academisch jaar dreigt er weer een krachmeting tussen de leiding en de studenten van de medische faculteit. Aanleiding is het optreden van de politie in de nacht van 28-29 augustus. Het bestuur had de politie gevraagd een eind te maken aan de bezetting van de medische faculteit die door een groep studenten op 27 april begonnen was. De rector rechtvaardigt dit optreden door er op te wijzen dat het noodzakelijk was voorbereidingen te treffen voor het nieuwe academisch jaar. Op 29 augustus verklaart de deken van de medische faculteit de faculteit weer in haar bezit te hebben en dat 'tot nader order' de toegang tot de gebouwen uitsluitend is toegestaan aan het onderwijzend en administratief personeel.
Een deel van het personeel is de maandag daarop weer aan het werk gegaan.
De studenten waren er met hulp van andere studenten in geslaagd minstens drie andere faculteiten in hun staking mee te slepen.
Door de staking loopt het schema van de examens volledig in de war. De toelatingsexamens kunnen nu pas begin oktober afgenomen worden.
De deken van de faculteit staat achter de beslissing van de rector. Alle bemiddelingspogingen waren op niets uitgelopen. Dit rechtvaardigde volgens hem het optreden van de politie.
Volgens de vakbond zou de universiteit geen enkel moment hebben willen onderhandelen. Ze veroordeelt de manier die de rector gekozen heeft om een eind te maken aan de crisis en vindt die in strijd met de democratische verworvenheden van de laatste dertig jaar. Tussen de stakers en de universiteit is er slechts een gewapende vrede. De crisis is niet opgelost.
De Haïtiaanse overheid heeft in de universiteit een onderzoeksinstituut geopend dat als doel heeft de relatie tussen Haïti en de Dominicaanse Republiek te bestuderen voor wat haar politieke, economische en culturele aspecten betreft. De regering hoopt hiermee een bijdrage te leveren aan de verbetering van de relatie tussen beide landen doordat het instituut begrip kan kweken voor de complexiteit van de wederzijdse problemen.
Schoonmaak van het meer van MiragoâneIn de herfst van 2008, toen Haïti getroffen werd door de orkanen Fay, Gustav, Hanna en Ike, kon het meer van Miragoâne al het water dat met bakken uit de lucht viel niet verwerken en trad het water buiten zijn oevers. De belangrijke brug die het departement West met de zuidkust verbindt werd door het water overspoeld en was onbegaanbaar.
Het Franse ontwikkelingsfonds AFD heeft 200 miljoen dollar geschonken waarmee het schoonmaken van het meer gefinancierd kan worden. De werkzaamheden zullen drie maanden duren (van augustus tot oktober 2009).
De Amerikaanse ontwikkelingsbank BID, het Canadese agentschap voor internationale ontwikkeling en de Haïtiaanse regering hebben meer dan 94 miljoen dollar vrijgemaakt voor het herstel van de route nationale No 7, die les Cayes in het zuiden verbindt met Jérémie in het zuidoosten. De werkzaamheden zijn op 3 september begonnen. Een internationale firma die in Brazilië is gevestigd is verantwoordelijk voor de uitvoering van de werkzaamheden.
De weg strekt zich uit over een afstand van 81 km en zal na voltooiing van de werkzaamheden zes à zeven meter breed zijn. Bij de werkzaamheden horen ook de drainage op plaatsen waar dit nodig is, het aanleggen van parkeerplaatsen en het installeren van verkeerslichten.
In een ernstige sociale en economische crisis begint op 7 september het nieuwe schooljaar 2009-2010. Het aantal inschrijvingen varieert van school tot school. Veel leerlingen kwamen om verschillende redenen de eerste dag niet opdagen. Het is heel gebruikelijk dat veel leerlingen de eerste dagen verzuimen. Maar van een aantal hebben de ouders niet voldoende geld om het schoolgeld en/of andere onkosten die het schoolgaan met zich brengt te betalen. Ook is er een groep die de uitslag van de herexamens afwacht alvorens zich in een onderwijsinstelling te laten inschrijven.
De minister van Onderwijs zal weer voor 70 % de schoolboeken voor het basisonderwijs subsidiëren. Om achterstallige salarissen te betalen heeft hij voor de leerkrachten binnen het openbaar onderwijs 500 miljoen gourdes vrijgemaakt.
De regering heeft besloten niet langer een veertiende maand uit te betalen, zoals tot nu bij het weer opengaan van de scholen gebruikelijk was. Dit was, zoals de regering dit noemt, een 'illegale praktijk' die vijf jaar heeft geduurd. Ook neemt de regering geen maatregelen om een nieuwe stijging van de olieprijzen, die zich de laatste weken doet voelen, te compenseren.
Bij de aanvang van het nieuwe schooljaar stelt men opnieuw vragen over het toezicht op het onderwijs, de algemeen gehanteerde pedagogische normen, de leerplannen, de taak van de onderwijsinspectie, enzovoort.
In het kader van het programma Parque, dat steun van verbetering van het onderwijs beoogt, heeft de EU zich verplicht om voor het nieuwe schooljaar voor meer dan 130.000 leerlingen van in vier departementen gratis rugzakjes en leermiddelen te verstrekken voor een bedrag van 64.323.875 gourdes (meer dan 1 miljoen euro).
De Wereldbank heeft op 1 september een gift van 22 miljoen dollar toegezegd om te bevorderen dat ongeveer 600 duizend kinderen naar school kunnen gaan.
Volgens de directrice van het staatssecretariaat voor alfabetisering, Claudine Pierre, is slechts 0.0001 % van de onderwijsbegroting bestemd voor alfabetisering. Ze zei dit tijdens een discussiebijeenkomst ter voorbereiding op de internationale dag van alfabetisering (8 september).
De Unesco beveelt een minimumpercentage van 3% van de onderwijsbegroting aan als niet mis te verstaan teken van de politieke wil om de alfabetiseringscampagnes te ondersteunen. De vertegenwoordiger van Unesco in Haïti vindt dat 'de staat, de technische en financiële hulp die geboden wordt en de internationale fondsen zich vooral richten op scholen. Maar de scholen, uitzonderingen daargelaten, alfabetiseren niet op de goede manier'.
Het alfabetiseringsproject wil in een periode van drie jaar drieduizend personen bereiken. Maar alfabetisering is geen doel op zich. Die moet vergezeld gaan van activiteiten die als doel hebben dat deze mensen opgenomen worden in het arbeidsproces. Het uiteindelijke doel is hen volledig te laten deelnemen aan de samenleving, hun macht en autonomie te geven.
De Europese commissie schenkt Haïti 27 miljoen euro als begrotingssteun voor de periode 2009-2011. Dit bedrag zal in drie termijnen worden overgemaakt, het eerste voor eind september.
De stemming over de begroting 2009-2010 is een van prioriteiten van de Kamer van afgevaar- digden. De voorgenomen interpellatie van drie ministers wordt daarom opgeschort. Dit om voor de officiële sluiting van haar normale activiteiten (14 september) dringende zaken af te ronden.
De premier, Michèle Duvivier Pierre-Louis, zal op 9 september het openbaar debat bijwonen over Haïti en Minustah (Missie van de VN voor de stabilisering van Haïti). Het zal vooral gaan over de verlenging met een jaar van het huidige mandaat.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl
