Stichting Projecthulp Haïti
Nieuws uit Haïti verzorgd door COHAN
De vier orkanen hebben meer dan driehonderd mensen het leven gekost. Vijftig personen worden vermist. Honderdzeventigduizend gezinnen zijn direct slachtoffer geworden van dit natuurgeweld. Achthonderdduizend hebben dringend hulp nodig. In een persconferentie zegt de minister van Binnenlandse Zaken: 'Het is de grootste ramp die het land de laatste jaren geteisterd heeft'. Volgens de president is 'heel het land erdoor getroffen, we zijn vijf jaar achterop geraakt'.
Op donderdag 11 september stond driekwart van Gonaïves nog onder water en een groot aantal wijken was voor de vrachtwagens met hulpgoederen onbereikbaar. 's Middags verergerde de toestand ten gevolge van aanhoudende slagregens. Volgens de burgemeester waren sommige straten veranderd in rivieren.
In Côteaux (in het zuiden) zijn vijf mensen verdronken, toen een rivier plotseling buiten haar oevers trad. Vrijdag en zaterdag werd voor het hele land alarm geslagen wegens een tropische depressie in heel het Caraïbisch gebied.
Michèle Pierre-Louis kondigde donderdag, na overleg met het parlement, voor twee weken de noodtoestand af. Hierdoor kan de regering ongelimiteerd financiële middelen vrijmaken. Voor de slachtoffers heeft ze tot nu al 51 miljoen gourdes uitgegeven.
Medewerkers van Openbare Werken zijn bezig stukken van de drie hoofdwegen en stukgeslagen bruggen te repareren.
Dinsdag en woensdag (9 en 10 september) komt er massale hulp uit het buitenland. In de haven van Gonaïves komt vierhonderd ton hulpgoederen aan.
Ook het Wereld Voedselprogramma biedt hulp. Men wordt echter ernstig gehinderd door het gewelddadig optreden van hongerige mensen en plunderaars. Voedseltransporten moeten begeleid worden door politie en blauwhelmen. Een man, die door de toegelopen menigte aangezien werd voor plunderaar, wordt met potten en pannen doodgeslagen.
Speciaal voor zwakkeren wordt 's nachts voedsel uitgedeeld, omdat bij het uitdelen overdag het vrouwen, kinderen en bejaarden niet lukt wat eten en water te bemachtigen.
Op 10 september heeft de VN de internationale donoren opgeroepen USD 108 miljoen bijeen te brengen om de komende zes maanden de slachtoffers van de reeks orkanen te helpen. De meest dringende behoeften zijn voedselhulp (18 miljoen), herstel van de infrastructuur (19 miljoen) en bevoorrading (18 miljoen). De FAO vraagt dringend hulp (10,5 miljoen) voor het herstel van de landbouw.
Het Spaanse Agentschap van Internationale Hulp voor Ontwikkeling heeft binnen een week drie vliegtuigen gecharterd voor humanitaire hulp. Het heeft in samenwerking met andere internationale organisaties vierentachtig ton hulpgoederen vervoerd. Voor de eerste periode stuurt het een belangrijk deel van deze hulpgoederen aan de getroffenen in het departement Zuidwest. Spanje heeft zich verplicht om in de komende vier jaar USD 100 miljoen vrij te maken voor een beter beheer van de berghellingen en om het irrigatie- en de drainagesysteem te verbeteren. Ook wil zij bijdragen aan het weer op gang brengen van de landbouw.
Unicef-Frankrijk heeft € 150.000 euro geschonken en opgeroepen om € 4,3 miljoen bijeen te brengen voor noodhulp. Pharmaiciens sans Frontières heeft gevraagd haar geld te geven, nu haar voornaamste medicijnendepot in Gonaïves is verwoest en verschillende van haar auto's verdwenen zijn. De geleden schade zou meer dan 300.000 euro zijn. De Franse staats- secretaris van Samenwerking en Francofonie zegt dat ze haar begrotingsondersteuning zal verdubbelen en 4,1 miljoen euro zal schenken 'voor dringende behoefte aan voedsel' Hiermee komt de Franse bilaterale hulp, buiten die van de EU, neer op bijna 32 miljoen euro.
De burgemeester van les Cayes klaagt tegenover het dagblad La Nouvelliste: 'We hebben van de regering nog niets ontvangen, terwijl de lijst van de slachtoffers van de tropische stormen die de stad letterlijk verwoest hebben van dag tot dat langer wordt'.
Soortgelijke klachten komen ook van het departement Zuidwest. In het parlement vragen senatoren de regering haar acties niet te beperken tot Gonaïves."Heel het land is slachtoffer geworden'. De senator uit Zuidwest noemt het getal van eenentwintig doden, voor het grootste deel vissers die op volle zee door het noodweer overvallen werden.
Préval heeft op 11 september met de parlementariërs van dit departement een gesprek gehad over hoe dit gebied weer ontsloten kan worden, nu het door overstroming van het meer van Miragoâne van de hoofdstad is afgesloten.
De secretaris-generaal van het Platform voor een Alternatieve Ontwikkeling vraagt de internationale geldschieters rekening te houden met de huidige kritieke situatie waarin Haïti zich bevindt en dat zij haar buitenlandse schuld van 1,6 miljard dollar, die jaarlijks 60 tot 80 miljoen dollar rente eist, kwijtscheldt. Hij vraagt de regering dit geld te gebruiken voor de honderdduizenden slachtoffers en voor maatregelen om nieuwe voedselcrises te voorkomen.
Door de gevolgen van de orkanen is het begin van het nieuwe schooljaar, dat op 8 september zou beginnen, uitgesteld tot 6 oktober.
23 septemberDe regering is begonnen met een urgentieplan om de schaden te herstellen en de getroffenen te helpen. De geraamde 197 miljoen dollar worden gedekt door gebruik te maken van het Petrocari-akkoord, dat uitstel van betaling van geleverde olie toestaat. De eerste minister Michèle Pierre-Louis zegt dat zij een wekelijkse rapportage eist om vertraging in de uitvoering te voorkomen. Ze benadrukt dat haar regering het parlement verantwoording van de uitgaven zal doen. Het grootse deel van dit bedrag gaat naar het ministerie van Landbouw, waar binnenkort twee staatssecretarissen zullen worden benoemd. Daarnaast krijgt iedere gemeente 5 miljoen gourdes voor het uitvoeren van projecten.
Over wie die 5 miljoen gourdes moet beheren bestaat onenigheid binnen het parlement. Veel parlementariërs zijn bang dat gedeputeerden dit geld zullen gebruiken om hun politiek gezag te vergroten of een deel van dit bedrag zullen verduisteren. Volgens de voorzitter van de senaat kan er geen sprake van zijn dat parlementariërs dit beheren. Nu al blijkt een deel van de hulp aan de slachtoffers verdwenen te zijn. Zo zijn tachtig zakken rijst, gift van Taiwan en bestemd voor Gonaïves, aangetroffen in handelsdepots. Er is nu een commissie samengesteld die ter plaatse onderzoek zal doen bij Bescherming Bevolking en ngo's.
Volgens Transparency International behoort Haïti tot de vier meest corrupte landen.
Volgens Joannes Gué, minister van Landbouw, heeft de landbouw naar schatting meer dan 180 miljoen dollar schade geleden. Drieënzestig duizend landbouwgrond staat onder water. Meer dan negentigduizend stuks vee is verloren. Hij denkt dat, om de landbouwproductie weer op het peil van voor de orkanen te brengen, 123 miljoen dollar nodig zijn.
Premier Michèle Pierre-Louis en drie ministers hebben gesproken met afgevaardigden om te bezien welke maatregelen de regering moet nemen. Ze zegt al 51 miljoen gourdes te hebben vrijgemaakt en dat ander geld beschikbaar komt om de bevolking in de zwaarst getroffen gebieden te helpen. Ze zegt dat er een begin is gemaakt aan het herstel van zevenhonderd beschadigde scholen.
Sommige wegen staan nog onder water, waardoor hulpverlening bemoeilijkt wordt. De internationale organisaties, waarmee contact is gezocht voor hulp bij het herstellen van bruggen, hebben die nog niet toegezegd.
De premier zou hebben toegegeven dat in sommige gebieden een deel van de humanitaire hulp verdonkeremaand is. Ze beloofde hiertegen maatregelen te nemen.
Op initiatief van de privé-sector, vooral de media in Port-au-Prince, is er op 14 september een telefonische inzameling gehouden die 11 miljoen gourdes heeft opgebracht. De drie mobiele telefoonmaatschappijen hebben zich hiervoor ter beschikking gesteld.
Volgens de Protection civile is het aantal doden dat te betreuren valt bijna achthonderd.
In Gonaïves blijft de toestand bijzonder zorgelijk. De straten staan niet meer onder water, maar zijn in bijna alle wijken bedekt met een laag modder en afval. Gelukkig is de stad vanuit Port-au-Prince weer bereikbaar. Iedere dag wordt er negentig ton voedsel naar vervoerd. Volgens Artsen zonder Grenzen is er echter een groot gebrek aan drinkwater en is een groot deel van de bevolking ziek.
Een ander probleem is dat de autoriteiten aandringen op het vertrek van evacués die de scholen bezetten. Ook gelovigen willen dat hun kerken weer beschikbaar komen voor de eredienst. Artsen zonder Grenzen meldt dat vluchtelingen gedwongen worden te vertrekken en geen andere keus hebben dan op straat te slapen. Enkelen leden van deze organisatie zijn er in geslaagd Mamont te bereiken, een dorp ten zuiden van Gonaïves dat door het water was ingesloten, waar vierentwintighonderd mensen verstoken waren van iedere hulp en praktisch geen voedsel hadden.
Van de108 miljoen dollar die de VN vroeg is een week later nog geen 2% hiervan ontvangen. Het schijnt dat veel landen liever helpen onder hun eigen naam dan geld te storten in het speciale hulpfonds van de VN.
Washington is aan haar tweede fase van hulpverlening begonnen, die bestaat uit het verlenen van medische hulp en hulp bij het herstel van wegen. Frankrijk heeft zestig brandweermannen vanuit de Antillen naar Haïti gestuurd en artsen met water- zuiveringstabletten. Eveneens vanuit de Antillen heeft een Frans vrachtschip humanitaire hulp gebracht die daar was opgeslagen en giften die er waren ingezameld.
De International Organisatie voor Emigratie is van mening dat ongeveer honderdduizend personen hun huis hebben moeten verlaten, waarvan vijftigduizend nog steeds in een noodopvang (meestal scholen) zitten. Van hen heeft 50% diaree.
Maatschappelijke organisaties vragen in een nota die in de pers verschijnt de betreffende autoriteiten maatregelen te nemen om nieuwe catastrofen te voorkomen. De verslechtering van het milieu, schrijven zij, is een van de oorzaken van de orkanen die het land geteisterd hebben. Deze verslechtering is het resultaat van de economische, sociale, culturele en politieke keuzen van de heersende klasse. Ze zijn gebaseerd op de slechte verdeling van rijkdom en nodigt uit tot verkwisting van de natuurlijke hulpbronnen. Kleine groepen verrijken zich ten nadele van de armen.
De ondertekenaars van de nota vragen de regering het probleem bij de wortels aan te pakken en niet te denken aan wat zij 'cosmetische oplossingen' noemen.
Justitia et Pax merkt op dat 'het steeds de armsten zijn die moeten opdraaien voor de gevolgen van verwaarlozing en slecht beleid van onze beslissers'. Ze vraagt een onderzoek te beginnen onder Haïtiaanse functionarissen en verantwoordelijken voor NGOs die over fondsen beschikten voor de wederopbouw van Gonaïves, dat op 18 september 2004 door de orkaan Jeanne verwoest werd.
In de Algemene Vergadering van de VN zegt Préval bang te zijn voor het moment dat 'na de eerste golf van medelijden de solidariteit ons, zoals altijd, bij nieuwe catastrofen weer alleen laat'. 'We moeten in onze opvatting over internationale hulp het caritas model afzweren'. Hij zegt sceptisch te zijn tegenover voedselhulp en de manier waarop die gegeven wordt. 'We zijn harde werkers en hebben een sterk ontwikkeld gevoel voor handel en het opzetten van ondernemingen. Als de internationale gemeenschap iets nuttig voor ons wil doen, dan is het Haïtianen helpen hun mogelijkheden te realiseren'. Volgens de president moeten er reële mogelijkheden geschapen en onderhouden worden om te kunnen produceren en om onder eerlijke voorwaarden handel te drijven, wat voor de arme landen de eerste vereisten zijn om de ketenen van de armoede te kunnen breken. 'De dag waarop ontwikkelingshulp volgens deze criteria gegeven wordt, zal een keerpunt zijn in de strijd tegen armoede en honger'.
Terug van de Algemene Vergadering zei Préval tijdens een persconferentie het te betreuren dat maar 7% van de door de VN gevraagde hulp tot dan toe gegeven was. Maar ook dat 'de private sector zich bewonderenswaardig had gedragen in hun spontane solidariteit met de slachtoffers. Dat is het soort steun en initiatief die wij moeten aanmoedigen om de situatie het hoofd te bieden'.
In zijn persconferentie herinnerde Préval aan de hulp vanuit de diaspora. 'Ze bedraagt vijfentwintig procent van het BNP. We moeten onze landgenoten in het buitenland hiervoor een compliment maken'.
Volgens Radio Métropole heeft de vertegenwoordiger van de VN in Haïti gezegd dat vijftien tot twintig procent van de 108 miljoen dollar bijeengebracht zou kunnen worden, nog afgezien van de hulp die afzonderlijke landen gegeven hadden.
VoedselzekerheidDe Nationale Coördinatie voor Voedselzekerheid (CNSA) schat dat tussen 2,8 en 3,3 miljoen personen in meer of mindere mate honger lijden, wat een toename betekent van ongeveer 15% ten opzichte van half augustus. Volgens het CNSA zijn enorme investeringen nodig om het verlies aan landbouwgrond, de schade aan het wegen- en irrigatienet en aan de drinkwatervoorziening te herstellen. Ook om de risico's voor dergelijke schaden en het toenemen van voedsel- onzekerheid bij toekomstige orkanen te verminderen.
'Door het verlies van gewassen en door de moeilijkheden voor het vervoer van levens- middelen, vooral door de schade aan bruggen op de hoofdwegen, zijn de prijzen voor de eerste levensbehoeften gestegen'. Omdat de regering niet adequaat kan reageren op deze voedselcrisis is volgens het CNSA dringend voedselhulp en andere vormen van hulp nodig. Kanalen en afwateringen moeten worden schoongemaakt, irrigatiesystemen hersteld en aan boeren zullen zaden moeten worden verstrekt om te voorkomen dat een heel winterseizoen (van september tot maart) verloren gaat.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl
