Voor Préval is de handel in drugs de voornaamste oorzaak van de onveiligheid in het land. "Ik zou me hieraan medeschuldig maken als ik niet onomwonden de waarheid zei" aldus de president in een rede tot de natie op 8 januari. Hij dringt erop aan dat de landen waarin de meeste drugs gebruikt worden hun verantwoordelijkheid nemen. Hij bedoelt hiermee vooral de VS.
In 1998 tekende Haïti met de VS een verdrag voor een gezamenlijk optreden van de Haïtiaanse politie en de Amerikaanse antidrugs organisatie (AID). De president zegt zich af te vragen hoeveel drugsorganisaties de AID ontmanteld heeft en hoeveel schepen en vliegtuigen ze heeft onderschept. "Waar zijn, met de meest moderne middelen waarover dit land beschikt, de resultaten ?" Haïti en Jamaica zijn van plan de VS te vragen hun patrouilles op zee te intensiveren in hun strijd tegen de handel in drugs en wapens.
Volgens een Amerikaanse senator heeft dit verdrag alleen betrekking op acties in zee en maken drugshandelaren nu gebruik van kleine vliegtuigen. Het is nu een probleem voor de Haïtiaanse politie.
Na een bijzonder angstige decembermaand is het aantal ontvoeringen in het begin van dit jaar gedaald. Toch worden er nog steeds personen ontvoerd.
Twee politieagenten werden bij een achtervolging door kogels gewond. Ze achtervolgden ontvoerders die achter een arts en zijn vrouw aanzaten. Het echtpaar wist te ontsnappen.
Volgens de politiewoordvoerder zullen in de komende maanden zeshonderd nieuwe agenten het politiecorps van Port-au-Prince komen versterken.
Bij de opening van het nieuwe trimester ziet men in alle straten van de hoofdstad agenten op motors en in auto's patrouilleren, maar het aantal leerlingen dat weer naar school gaat is nog gering.
Bij de opening van het parlementaire jaar verklaart Préval dat de daling van het aantal ontvoeringen het resultaat is van de tactiek van "onderhandelen en actie" die de regering volgt. "We zijn begonnen prioriteit te geven aan onderhandelen. Dat riep kritiek op, maar men zal moeten erkennen dat wij door te onderhandelen toegang hebben gekregen tot Cité Militaire en Cité Soleil. Door onderhandelen worden wapens ingeleverd en neemt men deel aan het ontwapenings- en integratieprogramma (het DDR). Préval zegt dat gewapende criminelen nog steeds kunnen deelnemen aan het DDR programma.
De voorzitter van de Assemblée nationale verklaart dat het voor de leden van het parlement belangrijk is ervoor te zorgen dat het land "in goede handen" is. Volgens hem heeft de regering gedurende de afgelopen zeven maanden dat zij in functie is geaarzeld de grote kwalen van het land aan te pakken. Hij geeft echter toe dat ze geconfronteerd werd met "problemen van structurele en economische aard".
Premier Alexis herhaalt in grote lijnen zijn regeringsverklaring van juni 2006: het verbeteren van de veiligheidssituatie en het recht, het herwinnen van de nationale soevereiniteit, het bevorderen van de cultuur en het nationale erfgoed. Hij vindt dat de acties van de regering beginnen vrucht te dragen.
De vice-voorzitter van de senaat bestrijdt de mening van Préval als zou de handel in drugs de voornaamste oorzaak zijn van de onveiligheid. "De boodschappen van Jean-Bertrand Aristide bewijzen dat hij zijn aanhang aanspoort hun gewelddadig acties op te voeren."
Volgens de voorzitter van de veiligheidscommissie was de handel in drugs een van de oor-zaken van het klimaat van onveiligheid, maar sinds 2004 is de oorzaak vooral van politieke aard.
GARR verwijt de premier zijn optreden tegen de Haïtianen, die door VS als criminelen zijn uitgewezen, terwijl ze toch al het slachtoffer zijn van vooroordelen en discriminatie. Sommigen van hen zijn alleen uitgewezen omdat ze geen geldige verblijfstatus hadden of slechts kleine delicten hadden begaan. Ze worden in Haïti gevangen gezet, terwijl de "criminelen" al in de VS hun straf hebben uitgezeten.
De minister van Vrouwenzaken, Jocelyn, en die van Onderwijs, Bien-Aimé, hebben een overeenkomst getekend over onderwijszaken. Een permanente commissie zal er op toezien dat de afspraken worden nagekomen. Bien-Aimé benadrukt dat in de schoolboeken jongens worden voorgesteld als superieur ten opzichte van meisjes. Ze verwijt de houding van sommige leerkrachten die hun macht over leerlingen gebruiken met verkeerde bedoelingen. Zij vindt het een taak van de overheid dat meisjes dezelfde kansen krijgen als jongens om een technische opleiding te volgen.
In het kader van decentralisatie heeft Alexis de eerste aanzet gegeven voor de stichting van een universiteit in Gonaïves (de Artibonite). Hij is van plan ook in de andere departementen instellingen van hoger onderwijs te stichten.
Een hoge politiefunctionaris, Saint-Fleur, wordt ervan beschuldigd op 12 januari gewelddadig te zijn opgetreden tegenover de gedeputeerde Michelet, toen deze met drie lijfwachten een bord voor eenrichtingsverkeer negeerde. De gedeputeerden eisen nu en bloc dat hij en de agenten die hem begeleidden ontslag zullen nemen.
Saint-Fleur moet zich melden bij het gerecht wegens "toegebrachte verwondingen bij gebruik van geweld". Hij verschijnt echter niet. Volgens zijn advocaten wegens een vormfout. Een paar dagen later reageert hij wel op een nieuw bevel zich te melden. Hij wordt hierbij vergezeld door de inspecteur-generaal van de politie en meerdere officieren.
Om hun collega Michelet te ondersteunen verschijnt er een groot aantal gedeputeerden.
Op het moment van zijn arrestatie waren de mannen die Michelet vergezelden gewapend. Een van hen zou eerder al eens zijn gearresteerd, maar onder druk van Michelet vrijgelaten. Een van de wapens blijkt eigendom van de politie te zijn. (Michelet is een oud-politieman).
Minustah maakt haar plan voor 2007 bekend: helpen bij de hervorming van de publieke instellingen, van justitie en het gevangeniswezen, van de politie en bij het versterken van de mensenrechten. Bij haar wekelijkse persconferentie verklaart haar woordvoerster: "De verkiezingen hebben de basis gelegd voor een nieuwe relatie tussen de meeste politieke partijen, de maatschappij en de nieuwe regering. Nu moeten we werken aan het verstevigen van de rechtsstaat en de Haïtiaanse autoriteiten helpen bij de hervorming van haar instituties".
In november 2006 begon een evaluatie van de politie op twee hoofdpunten: integriteit en competentie. Er is ook een begin gemaakt aan de opleiding van 400 politiemensen voor de bijzondere afdelingen: de CIMO (de Haïtiaanse ME), het interventieteam, de departementale ordedienst en de inlichtingendienst.
De Dominicaanse rechtbank van Dajabon heeft twee burgers en twee militairen schuldig bevonden aan de dood door verstikking van 25 Haïtianen in een vrachtauto, die hen illegaal naar de Dominicaanse Republiek bracht. Dit drama vond plaats in de nacht van 10 januari 2006. De twee burgers werden veroordeeld tot 20 jaar gevangenis en een geldboete van 250 keer het minimum maandsalaris. De twee militairen tot 10 jaar gevangstraf en 150 keer het minimum maandsalaris.
GARR is blij met dit vonnis dat wijst op de vaste wil die er is diegenen te straffen die zich in het grensgebied schuldig maken mensenhandel.
Minustah komt opnieuw in actie in Cité Soleil. In alle vroegte heroveren 250 blauwhelmen met 20 pantserwagens de controle op het "blauwe huis" op de route nationale 1, van waaruit criminelen hun acties ondernamen. Volgens de commandant van Minustah werden vier bandieten gedood bij een vuurgevecht dat losbrak toen de blauwhelmen werden aangevallen. Er zou ook sprake zijn van zes gewonden.
Volgens de inwoners van de wijk vlogen gedurende de hele nacht helikopters boven de wijk.
Ook in de wijk Martissant blijft het onrustig. Op de weg naar Carrefour wordt een verkeersagent vermoord. Een paar uur later wordt een andere agent door twee kogels gedood. De moordenaars maken zich meester van zijn wapen. Een fotograaf wordt gedood omdat hij volgens zijn vrouw foto's gemaakt had van een treffen tussen gangs.
Omdat "de bevolking gegijzeld wordt door criminelen" heeft Premier Alexis Minustah toestemming gegeven haar acties in Martissant te intensiveren.
Volgens Justitia et Pax kwamen in 2006 in Port-au-Prince 539 personen om door geweld en vielen in de loop van de laatste drie maanden de meeste slachtoffers in Martissant en omgeving en in Cité Soleil. "In november en december zijn politie en Minustah actiever geworden in de strijd tegen de criminaliteit. Hij optreden heeft slachtoffers geëist, wat echter niet wil zeggen dat alle slachtoffers criminelen waren."
Justitia et Pax vraagt aandacht voor de "duidelijk aanwezige politieke motieven" bij de ontvoeringen. "Sommige groeperingen bedienen zich ervan om hun politieke doeleinden te realiseren (het vertrek van de regering, het nemen of terugtrekken van bepaalde besluiten)". Volgens Justitia et Pax zijn sommige hoogwaardigheidsbekleders, die echter niet met name worden genoemd, hierbij betrokken. Zij spreekt over een "morele crisis" die knaagt aan de Haïtiaanse samenleving en de publieke instellingen.
Sinds het begin van het DDR programma zijn 70 vuurwapens in beslag genomen en maakt een honderdtal criminelen deel uit van dit programma. Het kan beschikken over 4 miljoen dollar, maar volgens haar voorzitter zijn er op zijn minst 120 miljoen nodig.
Een gedeputeerde is niet tevreden met de resultaten en pleit voor opheffing van het programma. Hij vindt dat het geld beter aan de politie kan worden gegeven.
De Socabank is niet in staat haar financiële verplichtingen na te komen. Volgens veel parlementariërs zou de Nationale Bank hulp moeten bieden om de in moeilijkheden geraakte bank van ondergang te redden. Een van hun collega's echter verwijt ze te handelen uit eigenbelang, ze zouden geld van enkele grote aandeelhouders aangenomen hebben om te protesteren tegen de houding van de Nationale Bank. Hij heeft ingrijpen van Préval geëist.
Verschillende pro-lavalas organisaties hebben opgeroepen tot een algemeen protest om het verdwijnen van de bank te verhinderen. "Zwarte mulatten, opportunisten in het bestuur van de Nationale Bank, de groep van 184 en de traditionele oligarchie proberen de enige bank van de middenklas te ontmantelen."
Een Venezolaanse delegatie schenkt de hoofdstad veel materiaal, waaronder vijf vuilnis-wagens. Ook andere steden zullen deze binnenkort ontvangen. De Simon Bolivar brigade, voornamelijk Venezolanen, zal ze besturen.
Venezuela wil meer hulp bieden. "We hebben een schuld tegenover Petion en het Haïtiaanse volk. President Chavez wil zijn betrokkenheid bij Haïti tonen."
Haïti krijgt 20 miljoen dollar voor haar sociale en humanitaire doeleinden en 57 miljoen voor vergroting en modernisering van de vliegvelden van Port-au-Prince en Cap-Haïtien.
De Nationale Bank had liever gehad dat de affaire met de Socabank niet in de openbaarheid zou worden gebracht, maar ziet zich nu gedwongen in een persconferentie openheid van zaken te geven. Een aantal documenten die moeten aantonen dat er sprake is van bedrieglijke bankroet wordt nu publiek gemaakt. Twee aandeelhouders alleen al zouden voor 43 % gebruik hebben gemaakt van het totaal dat de bank aan krediet kon verlenen. Anderen zouden tegen een zeer lage rente geld hebben opgenomen en dit later om winst te maken weer geplaatst hebben.
De problemen bij de Socabank zouden al in 2002 begonnen zijn. Een onderzoek van de Nationale Bank bracht ernstige onregelmatigheden aan het licht. De voornaamste aandeelhouders zouden toen beroep hebben gedaan op Aristide om een stokje te steken voor de hervormingen die Nationale Bank aanbeval. De twee inspecteurs die de onregelmatigheden aan het licht brachten zouden gedwongen zijn het land te verlaten.
Premier Alexis is gevraagd voor het Lager Huis te verschijnen in het kader van het conflict tussen een van de afgevaardigden en de politiefunctionaris Saint-Fleur. De gedeputeerden wilden zijn steun voor hun resolutie waarin het ontslag geëist werd van Saint-Fleur. Préval weigert dit: "Reken niet op de regering bij een of andere poging om justitie te beïnvloeden."
Volgens de woordvoerder van Minustah hebben er in januari in Port-au-Prince 39 ontvoeringen plaatsgevonden tegenover 64 in december. "De situatie is nu wat stabieler; de gewapende bendes voelen de druk van ons gezamenlijk optreden met de politie. In de afgelopen weken hebben we goed werk geleverd."
Volgens Radio Kiskeya veranderen de kidnappers hun strategie. Zij verplaatsen hun actie naar de provincie of dringen nu de huizen binnen. Ook worden ontvoerde personen soms slachtoffer van marteling.
Ongeveer 150 blauwhelmen en 15 panterwagens dringen op 1 februari weer Cité Soleil binnen om te voorkomen dat "het blauwe huis" weer in handen van criminelen walt.
Een soortgelijke actie met 430 blauwhelmen en 32 pantserwagens vindt plaats in Drouillard, een andere wijk in Cité Soleil. "Minustah heeft nu de controle over een gebouw dat diende als basis voor criminele activiteiten van gangs die in de omgeving van Port-au-Prince actief zijn. Er zijn geen doden of gewonden te melden. Geen schot is gelost."
De wijk Martissant en de weg door Carrefour blijven een punt van zorg. Een politieman werd er gedwongen uit een busje voor openbaar vervoer te stappen en gedood. In januari werden er 21 personen, waaronder 3 politiemensen, gedood. Binnenkort zal er een politiepost worden geopend om effectiever te kunnen reageren. "Wijk voor wijk zullen wij weer grip krijgen op dit gebied totdat we alle criminelen verdreven hebben en de bevolking in rust kan leven."
Tot nu toe kreeg Minustah van de VN een mandaat van telkens zes maanden. Peru heeft echter een resolutie voor gesteld voor een verlenging van een jaar, dus tot 15 februari 2008. Volgens de resolutie heeft Minustah "met succes een goed deel van haar missie vervuld door het verkiezingsproces te steunen." Ze roept op om "op deze weg door te gaan om de autoriteiten te helpen haar instituties te versterken."
De grote donoren, de landen die troepen leveren en internationale organisaties willen ook verlenging van een jaar.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl