Ondanks het grotere aantal blauwhelmen en Haïtiaanse politie in Port-au-Prince en omgeving, werden er vorige week toch tientallen personen, vooral kinderen, ontvoerd. Onder de bevolking, die na de moord op twee ontvoerde kinderen in begin december toch al ernstig verontrust was, is er nu sprake van paniek.
De meesten kinderen en jongeren werden gekidnapt terwijl ze met de auto naar school gebracht werden. Zeven van hen die woensdag ontvoerd waren, werden na het betalen van een losgeld na drie dagen vrij gelaten. De politie vermeed op het moment van hun vrijlating in te grijpen uit angst hun leven in gevaar te brengen.
Vanwege deze reeks ontvoeringen hebben enkele scholen voortijdig het trimester beëindigd.
15 december: een senator en twee van zijn medewerkers worden ontvoerd. Zij kunnen echter ontsnappen door gebruik te maken van een ruzie tussen de ontvoerders om hun ontstolen eigendommen (horloges, mobiele telefoons, etc.). Volgens de voorzitter van de senaat maken de ontvoerders deel uit van een van bendes in Cité Soleil.
Naar aanleiding van de toename van ontvoeringen kondigt premier Alexis voor de senaat een aantal maatregelen aan: intensievere patrouilles in Cité Soleil, vijfhonderd nieuwe politieagenten in Port-au-Prince, betere verlichting, disciplinaire maatregelen tegen justitiële autoriteiten die betrokken zijn bij personen die verdacht zijn van ontvoeringen.
Ook zegt hij een wetsontwerp toe betreffende naar Haïti teruggebrachte criminelen. Voor hen zal een speciaal opvangcentrum worden geopend.
Volgens de politiechef zijn er in de loop van dit jaar 250 ontvoerders gearresteerd. Hij herinnert er aan dat tegen politiemensen die de fout ingaan strenge maatregelen worden genomen. 200 Politiemensen zijn wegens corruptie uit het corps verwijderd en 400 andere zullen wegens plichtsverzuim binnen zeer korte tijd ontslagen worden.
De premier en de politieleiding zijn door de senaat ontboden. Die is het niet eens het hun tactiek van "de wortel en de stok" waarmee ze vat willen krijgen op de gewapende bendes. "U onderhandelt met ze. Wat belet u ze te arresteren ?"
Volgens een van de senatoren zit er een politiek doel achter de reeks ontvoeringen. Hij vraagt de regering met klem in de regio Port-au-Prince de staat van beleg af te kondigen.
Vrouwenorganisaties demonstreren voor het ministerie van Justitie en eisen concrete maatregelen.
Voor de scholen in de hoofdstad staat politie. Auto's worden systematisch doorzocht.
Préval heeft een gesprek gehad met Edmond Mulet, vertegenwoordiger van de VN, over de onveiligheid. Een delegatie van Noord-Amerikaanse parlementariërs zegt zeer bezorgd te zijn door de toename van onveiligheid. "Als dit probleem niet wordt opgelost, is het moeilijk andere problemen aan te pakken."
Na telling van 84% van de stemmen blijkt "Lespwa", de partij van Préval, de lokale verkiezingen ruimschoots te hebben gewonnen. Het aantal stemmers blijkt hoger dan eerst werd vermeld: gemiddeld 36%
Op 4 december is in Port-au-Prince het grootste kinderziekenhuis in het Caraïbisch gebied geopend, het "Prés de Cité Soleil". Het is een geschenk van de stichting "Onze broertjes en zusjes", opgericht door een Amerikaans priester en sinds 1988 actief in Haïti.
Het ziekenhuis beschikt over operatiekamers, een intensive care afdeling en een reanimatieruimte. Per jaar kunnen 40.000 kinderen opgenomen worden.
Het ziekenhuis zal in het bijzonder aandacht schenken aan gehandicapte kinderen, aan tandheelkundige verzorging en aan het voorkomen van HIV besmetting bij de geboorte.
Het sterftecijfer van kinderen onder 5 jaar is hoog: 117 op de 1000.
De Club van Parijs, een aantal regeringen dat vorderingen heeft op Haïti, heeft op 12 december met Haïti een overeenkomst getekend, die met onmiddellijke ingang leidt tot kwijtschelding van een schuld van 7,2 miljoen dollar. Bovendien krijgt Haïti tot 2010 uitstel van betaling van rente over de overige schulden.
Haïti heeft zich verplicht om het vrijgekomen geld te besteden aan de bestrijding van de armoede en om te proberen een soortgelijke overeenkomst ook met andere schuldeiser te sluiten.
22 december: in alle vroegte doen 400 blauwhelmen en een groot aantal Haïtiaanse politieagenten een inval in Cité Soleil om een eind te maken aan de recente golf ontvoeringen en om de voornaamste invalsweg in Bois Neuf te heropenen. Hoeveel slachtoffers hierbij gevallen zijn is nog niet bekend. Volgens Minustah werd zij door de regering gevraagd de politie te hulp te komen.
Het gevecht dat losbarstte duurde enige uren en vond plaats in verschillende wijken. Een fotograaf van Reuters telde negen lijken, volgens getuigen waren er negen slachtoffers.
Volgens de mensenrechtencommissie van de senaat is hier sprake van een misdaad tegen de menselijkheid. Premier Alexis en Edmond Mulet zullen worden uitgenodigd om zich te verantwoorden. Ook het comité van advocaten voor persoonlijke vrijheid (CARLI) is verontwaardigd. De inwoners van Cité Soleil worden niet alleen het slachtoffer van criminelen die terreur zaaien, maar eveneens van buitenlandse militairen. Volgens Minustah hebben de blauwhelmen slechts gereageerd na te zijn aangevallen door een van de gewapende bendes van Bois-Neuf.
Ook ontkent Minustah schietende helikopters te hebben ingezet en wagens van het Rode Kruis te hebben belet de wijk binnen te gaan om gewonden te helpen.
Twee dagen eerder wordt bij een incident in Delmas iemand door kogels gedood. Twee anderen raken gewond, wanneer politiemensen en blauwhelmen proberen te verhinderen dat vermoedelijke ontvoerders, waaronder een politieagent, worden gelyncht. Volgens de politie hield men de politieagent, die inzittenden van een voertuig ondervroeg, voor een ontvoerder. Een duizendtal betogers heeft vervolgens geprobeerd het politiebureau waarin de agent toevlucht had gezocht, te plunderen. Een wagen van de VN werd in brand gestoken. Om de menigte te verspreiden losten de VN agenten enkele schoten.
29 december: bij een nieuwe inval in Cité Soleil raken volgens Minustah vijf personen gewond; getuigen spreken van vijf doden. Doel van de inval was een bende, die verantwoordelijk wordt geacht voor een aantal ontvoeringen, te dwingen de wijk te verlaten. Grond en opstal waar de bende zich ophield worden verwoest.
Volgens Mulet draagt de operatie in Cité Soleil vrucht. Hij benadrukt dat Minustah geen bezettingsmacht is, maar de uitdrukking van de solidariteit van de Latijns Amerikaanse landen met Haïti. Hij zegt geschokt te zijn door de recente moorden op slachtoffers van kidnapping en door de reeks ontvoeringen van kinderen. Hij zegt van de regering het groene licht te hebben gekregen om samen met de politie op te treden tegen de gewapende bendes in Cité Soleil.
De voorzitter van de senaat raadt de inwoners van een van de wijken aan te vertrekken om de ordetroepen de gelegenheid te bieden hun operatie voort te zetten. Enige dagen eerder verklaarde hij dat het nodig is artikel 20 van de grondwet, dat de doodstraf verbiedt, tijdelijk buiten werking te stellen om ze te kunnen opleggen aan ontvoerders.
Honderden aanhangers van Aristide houden op 28 december in de hoofdstad een betoging. Ze veroordelen het optreden van de blauwhelmen en eisen de terugkeer van Aristide. Een van hun leiders verklaart: "Ik geloof niet dat de regering Minustah opdracht gegeven heeft een dergelijke operatie in Cité Soleil uit te voeren. Edmond Mulet liegt." Hij vindt dat de regering met zo'n opdracht het volk zou hebben verraden.
Volgens een van de senatoren is het Aristide die vanuit Zuid Afrika het bevel gegeven heeft kinderen te ontvoeren.
Na enkele dagen rust hebben er in Port-au-Prince weer ontvoeringen plaats gevonden. Toch verklaart de politie dat dank zij een nieuwe strategie aanzienlijke resultaten zijn geboekt. In Martissant zijn vier bendeleiders gearresteerd, waaronder een die betrokken zou zijn bij de moord op een politieagent. In Petion Ville zijn vier ontvoerders aangehouden. Bij Cité Militaire werd een vermoedelijke ontvoerder gedood en een ander gearresteerd. In Bel-Air werden twee personen, die verondersteld werden ontvoerders te zijn, gelyncht.
28 december: de magistraten, die eerder opgeroepen hadden tot een staking, hervatten hun werkzaamheden. Aanleiding tot de staking waren een paar opmerkingen van de politiechef bij de diploma-uitreiking van 566 nieuwe agenten. "Bevelen tot vrijlating worden zelfs nog voor de arrestaties uitgeschreven. In de gangen van justitie worden bevelen van aanhouding of in bewaringstelling bij opbod verkocht." Namens de politieleiding biedt de minister van Justitie zijn verontschuldigingen aan. Bovendien zegt hij dat de directeur-generaal van de politie voortaan, voordat hij verklaringen aflegt, zijn tekst moet laten lezen door zijn directe baas, de staatssecretaris voor Openbare Veiligheid.
Préval is naar Cuba gereisd om er zich door zijn medici te laten onderzoeken. Bij zijn terugkeer in Haïti verklaart hij dat de prostaatkanker, waaraan hij in 2001 leed, niet is teruggekomen. Op 18 maart gaat hij nog een keer naar Cuba voor onderzoek. Hij zegt op het ogenblik een goede gezondheid te genieten.
In zijn kerstboodschap spreekt Aristide over de golf ontvoeringen. Volgens hem zijn die een logische consequentie van de "presidentiële ontvoering", waar hij zelf het slachtoffer van is geweest. "Sindsdien zijn ontvoeringen een echte epidemie geworden".
In de geschreven versie van zijn toespraak is een woord in hoofdletters geschreven: terugkeer. Zijn terugkeer is de voornaamste eis bij de vele betogingen.
Op 5 januari is Minustah begonnen met een nieuw offensief in de wijk Drouillard van Cité Soleil. Meerdere criminelen werden hierbij gearresteerd.
Een week eerder had de leiding van Minustah, Edmond Mulet, al een intensivering van het optreden tegen bendes aangekondigd. Volgens hem zijn dagen van de bandieten geteld. Hij ziet geen enkele reden om de acties,die twee weken geleden begonnen zijn, te beëindigen. Mulet bevestigt het bericht dat, bij een treffen met de blauwhelmen, twee bendeleden zijn gedood.
Volgens Mulet zijn gewapende groepen in Cité Soleil verantwoordelijk voor veel ontvoeringen in de hoofdstad en martelen zij hun slachtoffers. "Zij hebben zich schuldig gemaakt aan misdaden en moeten berecht worden." Hij vraagt de bevolking door te gaan met informatie te verschaffen over hun schuilplaatsen. "Wij kunnen precisieacties ondernemen dank zij de informatie van de bevolking over de plaatsen waar deze bandieten zich schuilhouden."
In december waren het vooral schoolgaande kinderen die het doelwit waren van kidnapping. Daarom kondigt Minustah op 8 januari in een communiqué aan dat in heel het land maatregelen genomen zullen worden om de veiligheid van het naar school gaan te garanderen. Samen met de politie zullen blauwhelmen auto's doorzoeken en kentekenbewijzen controleren.
Bij de opening van het nieuwe trimester nodigt de minister van Onderwijs de bevolking uit voor een "combite" ( samen een zelfde karwei uitvoeren) "om het Haïtiaanse onderwijs te redden."
Om ouders en leerkrachten gerust te stellen verklaart hij tegelijkertijd dat het probleem van de achterstallige salarissen snel zal worden opgelost en dat "enkele honderden cheques al uitgeschreven zijn"
Tijdens zijn nieuwjaarstoespraak spoort Préval zijn landgenoten aan om "in dialoog vrede en democratie op te bouwen." Bij gelegenheid van het 203e verjaardag van de onaf-hankelijkheid verklaart hij in Gonaïves: "Degenen die het geweld aanhangen keren zich tegen de vrijheid en het democratisch proces van de natie, tegen vrijheid en gelijkheid, tegen het zich ontplooien van het recht op opvoeding, recht op werk, recht op investeringen door boeren en kleine handelaren. Deze krachten willen zich grond van de staat toe-eigenen, contracten sluiten die voor het land nadelig zijn en doorgaan met smokkelen en handelen in verdovende middelen."
Préval heeft een officieel bezoek aan Jamaica gebracht. Tijdens dit bezoek hernieuwde Jamaica haar inzet en die van Caricom om Haïti te helpen zijn ontwikkelingsplan te realiseren. Beide landen noemen de handel in drugs en wapens een gevaar voor de veiligheid in de regio.
Terug in Haïti zegt Préval dat beide landen het voornemen hebben geuit de VS te vragen hun patrouilles aan de kusten van beide landen uit te breiden om de handel in drugs en wapens te bestrijden. Hij herinnert eraan dat beide landen eerder al een overeenkomst van dien aard te hebben getekend. "Wij hebben geconstateerd dat de meeste drugs met bestemming Haïti van Jamaica komen en dat veel wapens via Haïti naar Jamaica komen."
John Negroponte, voormalig directeur van de CIA, beweert dat in Haïti, Jamaica en Mexico de handel in drugs en de georganiseerde misdaad een bedreiging vormen voor het onherstelbaar vernietigen van het gezag van de staat.
Michèle Montas, de weduwe van de vermoorde journalist en voormalig directeur van Radio Inter Jean Dominique, is benoemd tot woordvoerster van de nieuwe secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon. Na de dood van haar echtenoot leidde zij deze zender totdat dit onmogelijk werd door bedreigingen tegen haar en haar personeel. In 2003 vertrok zij naar de VS en werkte er de laatste jaren op de p.r.-afdeling van de VN, met name in de functie van woordvoerster van de Algemene Vergadering van 2004.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl