Stichting Projecthulp Haïti
Nieuws uit Haïti verzorgd door COHAN
Men kan spreken van een oorlog die in Cité Soleil gevoerd wordt. Pantservoertuigen van Minustah beheersen de voornaamste wegen. De inwoners verzetten zich met vuurwapens (ook van zwaar kaliber), machettes en stokken. Onder hen ook jongeren van nog geen zestien jaar. Bij het uitvoeren van een acties, die dikwijls 's nachts plaatsvinden, maken de blauwhelmen geen verschil tussen gewapende en ongewapende personen. Naarmate het geweld in de wijk erger werd en Minustah meer kritiek kreeg, is zij steeds meer overgegaan tot repressie en gedraagt ze zich als bezettende macht. In plaats van een onafhankelijke, neutrale vredesmacht te zijn neemt zij steeds meer de rol op zich met militair geweld de wijk te beheersen.
Vanaf 3 uur 's morgens beginnen de pantservoertuigen over de huizen te schieten om de bevolking te intimideren. De helft van de inwoners heeft de wijk inmiddels verlaten.
Er is in Cité Soleil geen regering, geen politie, geen politiek kader, geen maatschappelijk middenveld, maar alleen een bevolking die zich steeds meer met alle mogelijke middelen verzet tegen de buitenlanders die zij zien als hun vijanden. Zij herinneren Charlemagne Péralte, de held die zich met zijn kameraden verzette tegen de Amerikaanse bezetting (1915-1934) en de marteldood stierf. Ze beschouwen zich als de laatste verdedigers van de nationale soevereiniteit. Anderen vrezen dat ze uit Cité Soleil verdreven zullen worden. De wijk zou belangrijk zijn vanwege haar ligging aan zee, vlak bij de havens. Men vreest "het kapitalisme".
Waarschijnlijk spelen ook heel andere motieven een rol. Zo zal de wijk, wanneer de orde hersteld is, geen vrijplaats meer zijn voor de handelaren in drugs.
Ondanks de militaire overmacht van Minustah zal dit herstellen van de orde geen eenvoudige zaak zijn. De inwoners graven diepe sleuven in de straten om de gevechtswagens het binnendringen in de wijk onmogelijk te maken. Met hetzelfde doel werpen ze ook barricades op van de ruim voorhanden zijnde autowrakken.
Honderden mensen hebben de rouwplechtigheid voor Dread Wilmé bijgewoond. De vraag rijst echter of het geen pseudo-begrafenis is geweest. Het lijk van Wilmé is nooit geïdentificeerd.
De Haïtiaanse televisie maakte een reportage van de operatie die plaats gevonden had met als doel de bendeleider te pakken te krijgen. Ze toonde huizen die doorzeefd waren met kogels, kapot geschoten daken en andere schade die de beschietingen hadden aangericht. Volgens mensenrechtenorganisaties is er in het wilde weg geschoten en zouden er misschien wel vijftig mensen zijn gedood, waaronder vrouwen en kinderen. Er zou gebruik gemaakt zijn van traangas en vlogen er twee helikopters boven de wijk. Onder de doden zouden zich ook enkele ontvoerders bevinden. Minustah spreekt van vijf gedode criminelen.
Volgens de woordvoerder van de politie is het zeker dat Wilmé bij de beschieting van zijn huis gewond werd, maar heeft men geen bewijs dat hij gedood is. Er wordt beweerd dat hij gewond is weggevoerd naar een onbekende plaats. Woordvoerders van Lavalas spreken elkaar tegen.
In het mortuarium van het algemeen ziekenhuis was geen enkel lijk te vinden. Voor de politie en Minustah was het onmogelijk bij de slachtoffers te komen. De bewoners van de wijk hebben ze zelf begraven.
De cycloon Dennis heeft 22 mensen het leven gekost. Enkele honderden worden vermist. Door het ineenstorten van de brug in Grand Goâve is het zuiden van het noorden afgesneden. Mensen die aan de andere kant van de oever willen komen moeten door de rivier waden of, tegen betaling, gedragen worden. Transport van voedsel en brandstof is onmogelijk geworden. Plantages zijn verwoest en dieren, huizen en bomen zijn met de stroom meegedreven.
25 juliOp 10 juli wordt Jacques Roche, een bekend journalist van het dagblad Le Matin, ontvoerd. De kidnappers vragen een losgeld van losgeld van USD 250.000. Maar vier dagen later wordt zijn lijk gevonden. Roche blijkt voor zijn dood gemarteld te zijn.
Velen beschuldigen Lavalas van deze moord. De Raad van Wijzen eist zelfs dat Fanmi Lavalas wordt uitgesloten van de verkiezingen en dat de regering maatregelen neemt tegen de media die discussies uitzenden die haat zaaien en met dubbele tong spreken.
In een reactie op deze zoveelste ontvoering verklaart Latortue er spijt van te hebben dat hij onder druk van de internationale gemeenschap het aanbod van oudmilitairen om de orde te herstellen niet aangenomen heeft.
Bij de begrafenis in Petion Ville waren meer dan drieduizend mensen aanwezig. De minister van Cultuur verklaarde bij die gelegenheid: "Zij hebben Jacques vermoord om ons bang te maken. We zijn niet bang en zullen het ook nooit zijn. Ze wilden dansen op zijn lijk om de gevallen dictatuur te herstellen."
Vooraanstaande personen uit verschillende geledingen hebben een petitie verspreid waarin zij
eisen dan Aristide en zijn aanhang in staat van beschuldiging worden gesteld voor verschillende misdaden en plundering van de staatskas. In deze petitie beweren ze dat de haatcampagne die op 30 september van start ging al 1031 doden heeft geëist en meer dan 2.000 gewonden. Bovendien zou meer dan USD 5.000.000 betaald zijn als losgeld.
Père Gérard Juste, een vooraanstaand leider van Lavalas, is door de rechter-commissaris ondervraagd over zijn mogelijke betrokkenheid bij geweldplegingen en ontvoeringen. Hij veroordeelt beide, maar vraagt hierbij:"Wie is er begonnen met ontvoeringen ? Wie heeft onze president ontvoerd?" Voor Radio Kiskeya verklaarde hij dat "het geweld van onderaf afhangt van die van bovenaf." Hij erkent de interim-regering niet en wil Aristide terug als president.
Daags na de ondervraging wil hij samen met andere priesters de begrafenismis van Jacques Roche opdragen, maar zijn aanwezigheid wordt door velen als provocatie beschouwd. Hij wordt omringd door een groep personen die een steeds dreigender houding aanneemt, wordt bespuwd en geslagen. Daarop vlucht hij de kerk binnen, waaruit hij door de Minustah politie wordt bevrijd en naar het politiebureau gebracht. Daar wordt hij opgesloten.
De staatssecretaris voor Openbare Orde licht dit toe: "De menigte wilde hem verslinden. Wij hebben besloten hem hier naar toe te brengen om erger te voorkomen. Het is aan Justitie om over zijn lot te beslissen."
Nu wordt hij echter ervan verdacht betrokken te zijn bij de moord op Jacques Roche en daarom naar de gevangenis overgebracht. Volgens zijn advocaat is dit een politieke beslissing. Zijn cliënt zou op de dag van de moord in de VS zijn geweest.
De politie beweert dat aanhangers van Lavalas van plan waren op 20 juli een groot gewapend offensief te beginnen. Een van de leiders van deze operatie zou een oud-directeur van het gevangeniswezen zijn. Zij zou in Cap Haïtien wapens en munitie gevonden hebben die afkomstig waren uit de woning van de gewezen ambtenaar. Ook politiemensen zouden bij de operatie betrokken zijn en geholpen hebben de wapens naar Port-au-Prince te vervoeren.
De Engelse regering heeft zijn diplomatieke vertegenwoordiging vanwege de onveilige situatie tijdelijk gesloten.
In Florida is een Haïtiaanse oudpolitiechef veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf wegens handel in drugs
1 augustus
Getuigen verklaren dat de blauwhelmen bij hun operatie op Dread Wilmé te overmeesteren minstens 23 inwoners van Cité Soleil hebben gedood. In verschillende steden zijn op initiatief van aanhangers van Aristide protestacties gehouden.
Minustah beweert niet op burgers te hebben gericht, maar "gezien de aard van dit soort operaties in dichtbevolkte wijken is er altijd het risico burgerslachtoffers te maken."
Na een vergadering met leden van de Veiligheidsraad verklaart de verantwoordelijke voor vredesmissies, Guéhenno, dat er een onderzoek hierover gaande is. Hij zegt over niet geverifieerde informatie te beschikken volgens welke sommige personen na het beëindigen van de operatie wraakacties hebben uitgevoerd. Die lijken hem echter zeer waarschijnlijk gezien het grote aantal lijken. Hij geeft echter toe dat de blauwhelmen niet de noodzakelijk opleiding hebben gehad om in wijken als Cité Soleil dergelijke operaties uit te voeren. Het is daarom mogelijk dat er ook burgerslachtoffers zijn, maar zeker niet zoveel als wordt beweerd door degenen die Minustah in diskrediet willen brengen.
Minustah heeft volgens hem behoefte aan speciaal opgeleide militairen en informanten om te kunnen optreden tegen criminelen zonder onschuldige slachtoffers te maken.
De laatste weken hebben Minustah en de politie het aantal patrouilles opgevoerd waardoor er een aanzienlijke verbetering is opgetreden wat betreft de veiligheid in de wijken waar veel spanning heerst (Cité Soleil, Bel-Air, Delmas). Verschillende gegijzelden zijn bevrijd en enige tientallen criminelen gearresteerd. Een van hen werd gedood bij een aanval op Minustah.
Op 9 augustus zou de termijn voor inschrijvingen in het kiesregister eindigen, maar Latortue verklaart dat dit waarschijnlijk september wordt. De verkiezingen zelf zouden echter in oktober en november plaatsvinden zoals voorzien. Maar een week geleden had slechts 18 % van de mogelijke kiezers zich laten inschrijven. Het vervaardigen van de verplichte identiteitsbewijzen heeft een vertraging opgelopen van ongeveer een maand. Latortue beoogt minstens 2,5 miljoen ingeschrevenen.
Van 11 tot 20 juli konden politieke partijen zich laten inschrijven, maar ook deze vervaldatum is uitgesteld. Volgens het verkiezingsdecreet moeten de partijen die kandidaten willen stellen een lijst van minstens 5000 namen overhandigen, maar slechts 9 van de 56 partijen hebben dit kunnen doen. Volgens de CEP hebben verschillende van hen geprobeerd hierbij te frauderen.
Als reactie op het voorstel van de Raad van Wijzen Lavalas van de verkiezingen uit te sluiten zegt de minister van Justitie: "Aanhangers van Lavalas die tegen het geweld zijn en de regering helpen de criminaliteit te bestrijden worden niet van het overgangsproces uitgesloten."
De administratieve onderzoekscommissie heeft de premier een voorlopig rapport overhandigd. Hieruit blijkt dat tijdens de tweede periode dat in Aristide president was minstens voor 2 miljard gourdes (ongeveer 50 miljoen dollar) uit de staatsfondsen verduisterd zijn. Volgens de minister van Informatie gaat het onderzoek verder want: "dit rapport geeft niet meer dan een kleine steekproef naar de onregelmatigheden en malversaties van het verdreven regime." De premier zal stappen ondernemen, nationaal en internationaal, om de verduisterde gelden terug te krijgen.
De Dominicaanse Republiek heeft om hulp van Amerikaanse militairen gevraagd om aan haar grens met Haïti een "veiligheidszone" te creëren in haar strijd tegen terrorisme, handel in wapens en drugs en tegen illegale grensoverschrijdingen. Volgens haar Amerikaanse ambassadeur zullen hiervoor gespecialiseerde eenheden nodig zijn. De Dominicaanse Republiek heeft van haar kant moeten beloven deze militairen niet te vervolgen voor het geval die op haar grondgebied een misdaad begaan.
8 augustusHet CEP heeft besloten de termijn van inschrijving voor politieke partijen om aan de verkiezingen te kunnen deelnemen te verlengen. Hierdoor krijgen ze meer tijd om aan de voorwaarden tot deelname te voldoen, met name het presenteren van een lijst met minstens 5.000 leden. Om aan deze laatste voorwaarde te kunnen voldoen heeft zij de partijen aangeraden coalities te vormen. Op het eind van de verlengde termijn hebben zich 63 partijen laten registreren. Er wordt nu onderzocht of ze aan de voorwaarden hebben voldaan.
Ook Fanmi Lavalas heeft zich laten inschrijven. Een van haar leden, een oud-gedeputeerde, is van mening dat het groeiend aantal kiesgerechtigden dat zich laat registreren, voor een groot deel aanhanger van Lavalas is. Een oud-senator van Fanmi Lavalas sluit niet uit dat zijn partij een coalitie aangaat met andere partijen.
De woordvoerder van Aristide waarschuwt echter voor deelname aan de verkiezingen. Dit zou in feite neerkomen op "steun aan de staatsgreep van 29 februari 2004." Het Haïtiaanse Agentschap laat weten dat een nota van Fanmi Lavalas te hebben ontvangen waarin de partij opnieuw verklaart niet aan de verkiezingen te zullen deelnemen.
Op 4 augustus verklaart een woordvoerder van het CEP dat in de 412 kiesbureaus zich ongeveer 1.400.000 kiesgerechtigden hebben laten registreren. Ondanks deze verklaring zegt haar voorzitter dat ook hier de termijn van inschrijvingen verlengd zal worden, omdat dit aantal nog te klein is. Om ook in het binnenland het inschrijven te vergemakkelijken zal er gebruik gemaakt worden van mobiele kiesbureaus. Hij vraagt er begrip voor dat het CEP niet over voldoende middelen beschikt om het hele proces sneller te doen verlopen. De meeste beloften die de internationale gemeenschap heeft gedaan zijn niet nagekomen. Wel heeft Japan voor deze verkiezingen een gift gedaan van USD 900.00.
Het CEP bestudeert verschillende scenario's wat de data betreft. Er worden nu drie opties genoemd: vasthouden aan het tijdschema, de lokale verkiezingen uitstellen tot 9 oktober of eerst de verkiezingen houden voor de parlementsleden en de president en daarna pas de lokale verkiezingen doen plaatsvinden.
De Internationale Crisisgroep publiceert een rapport waarin zij haar twijfel uit over de mogelijkheid binnen de komende twee maanden verkiezingen te houden. "Niet goed voorbereide verkiezingen staan gelijk aan gebrek aan legitimiteit, waardoor Haïti beschouwd zal blijven worden als een failliete staat die geregeerd wordt door gangs en drugshandelaren."
Chauffeurs en burgers protesteren tegen de verhoging van de prijs voor benzine en dieselolie. Volgens hen is de regering ongevoelig voor het lijden van de armen. De bond van chauffeurs heeft een algemene staking aangekondigd om de overheid te dwingen de prijzen te verlagen.
Ook heeft de regering de verhoging aangekondigd van de luchthaven belasting voor Haïtianen. Tot nu toe was deze 3 dollar, nu 25 dollar, het bedrag dat alleen door buitenlanders betaald moest worden.
De woordvoerder van Minustah verklaart dat in Port-au-Prince de veiligheidssituatie sterk verbeterd is tengevolge van de inspanningen van de politie en de blauwhelmen. Het aantal ontvoeringen en moorden is afgenomen en 11 gegijzelden werden bevrijd.
De loco-burgemeester van Delmas wijst er echter op dat aanhangers van de gedode Dread Wilmé de inwoners van deze deelgemeente afperst. Volgens de verantwoordelijke voor de strijd tegen het illegaal wapenbezit blijft het een moeilijke strijd, maar er zijn contacten met bendeleiders om hen te bewegen hun wapens in te leveren.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl
