Stichting Projecthulp Haïti
Nieuws uit Haïti verzorgd door COHAN
In Hatillo (Dominicaanse Republiek) wordt een zakenman gedood. Op 8 mei maken de in-woners van deze plaats jacht op de Haïtianen die er wonen, want zij zouden deze moord gepleegd hebben. De autoriteiten maken van deze gelegenheid gebruik over te gaan tot arrestaties en uitzettingen. Op het eind van de week wordt de situatie zorgelijk, vooral in het noorden. Binnen drie dagen worden meer dan drie duizend Haïtianen het land uitgezet zonder dat ze hun spulletjes bij elkaar kunnen pakken of familie kunnen waarschuwen. Meerderen onder hen beschikken over geldige papieren.
Ook in andere provincies raken Haïtianen in de problemen. In het zuiden brengt een groep Dominicanen, gewapend met machettes, stokken en stenen, tientallen Haïtianen naar het politiebureau en eist dat ze het land worden uitgezet.
Sinds 1991 heeft zich niet zo'n agressie tegen Haïtianen voorgedaan. Uitgewezen vrouwen zouden verkracht zijn.
Volgens GARR (hulp aan uitgewezenen) is deze uitzetting in met strijd internationale afspraken en met de overeenkomst die beide landen in 1999 gesloten hebben.
Manschappen van Minustah zijn naar het grensgebied gekomen met twee ton voeding en medicijnen.
Het Hof van Cassatie heeft een belangrijk vonnis nietig verklaard. Het betreft de veroordeling tot levenslang en dwangarbeid van veertien militairen en paramilitairen die betrokken waren bij het bloedbad in Raboteau in 1992, toen Aristide in de VS in ballingschap was. Tientallen van zijn aanhangers werden hierbij gedood en veel anderen verdronken bij hun poging via zee het vege lijf te redden. De rechtbank van Port-au-Prince moet nu het proces overdoen of de daders vrijlaten. Onder hen bevindt zich ook Chamblain, een van de leiders van de opstand die leidde tot het vertrek van Aristide.
De verantwoordelijke bij Minustah voor de mensenrechten, Thierry Fagart, brengt een bezoek aan Latortue. Hij maakt zich zorgen over de gezondheidstoestand van Yvon Neptune die volhardt in zijn hongerstaking. Hij vindt het onterecht dat de oud-premier behandeld word als een misdadiger, terwijl hij na meer dan tien maanden hechtenis nog niet is ondervraagd Het is, zegt hij, de verantwoording van de regering ervoor te zorgen dat Neptune in geen geval in hechtenis sterft. Fagart vindt ook dat "sommige politieke leiders" graag willen dat Neptune sterft voordat hij voor de rechter geleid wordt.
De waarnemend secretaris-generaal van de OAS, Einaudi, pleit voor een commissie van Haïtiaanse en buitenlandse juristen die een oplossing moeten zoeken voor dit probleem.
Ook beschuldigt Fagart justitie ervan niet genoeg moeite te doen om orde op zaken te stellen. Meer dan 95 % van de gevangenen hebben nog nooit een rechter gezien.
Neptune heeft ervoor gekozen niet met Aristide mee te gaan toen die het land moest verlaten. Hij bleef op zijn post en maakte een officiële overgang mogelijk die praktisch zonder bloedvergieten plaats vond.
Er worden om losgeld te krijgen steeds meer mensen ontvoerd, soms meerdere per dag waaronder ook nu twee blanken. Ze konden echter bevrijd worden. Een van hen was een Rus, verbonden aan Minustah, die door gewapende mannen uit zijn wagen werd getild. Door ingrijpen van Minustah werd hij bevrijd. Samen met de Haïtiaanse politie voert zij een actie uit in Cité Soleil om verdachte personen te arresteren.
Iedereen kan slachtoffer worden van ontvoeringen: zakenmensen, professoren, directrices van scholen, kleine handwerkslieden, enz. Het geëiste losgeld kan variëren van een paar honderd dollars of minder tot enkele duizenden dollars. De politie toont de pers dertien gearresteerde gijzelnemers, waaronder een scholier die deelgenomen heeft aan de ontvoering van de directeur van zijn school. Ook zouden er drie politiemensen betrokken zijn bij gijzelingen. Ze worden nu verhoord.
Dagenlang regent het. In Port-au-Prince wordt op 11 mei een kleine aardbeving (4,11 op de schaal van Richter) geregistreerd. Slecht gebouwde huizen storten in, andere raken zwaar beschadigd en lichtmasten vallen om. Ook in Jacmel wordt de aardbeving gevoeld. Het meteorologisch instituut waarschuwt voor nieuwe aardschokken.
De regen veroorzaakt overstromingen. In de wijk Nazon komen hierbij meerdere personen om het leven. Van de ENAM, een bekende school voor vakopleiding, wordt een muur door het water weggeslagen, het dringt de praktijklokalen binnen. Machines en gereedschap worden beschadigd. Geschatte schade: meer dan een miljoen dollar.
Het ANC, de regeringspartij in Zuid Afrika, roept de bevolking op haar steun te geven aan de terugkeer van "de rechtsstaat en de democratie in Haïti en aan alle politieke vluchtelingen, inclusief Jean Bertrand Aristide. President Mbeki roept de VN op er voor te zorgen dat de Haïtiaanse regering "een eind maakt aan politieke vervolging van leden en sympathisanten van La-valas, dat zij alle politieke gevangen vrij laat, een eind maakt aan illegale arrestaties en stand-rechtelijke executies."
Les Cayes beschikt tegenwoordig over een vliegveld, betaald door de Haïtiaanse regering. De toegangswegen zijn betaald door Taiwan.
23 en 30 meiPremier Latortue roept op tot nationale verzoening. "De tijd is gekomen dat we het verleden moeten vergeten en dat wij al onze energie gebruiken om de toekomst op te bouwen. Zo niet, dan zal iedere generatie en iedere regering wraak willen nemen op de voorgaande en zal daar nooit een eind aan komen. We hebben dat al twee honderd jaar lang gedaan. Ik vind dat dit nu wel genoeg is geweest." De oud-Amerikaanse ambassadeur bij de VN, die enkele dagen in Haïti is, roept de Haïtianen op een voorbeeld te nemen aan Zuid-Afrika, "dat onder Mandela afzag van haat, wraak en intolerantie."
In Bel Air keert volgens Minustah de rust terug. Er wordt weer normaal handel gedreven en de kinderen gaan weer naar school. Sinds januari zijn de blauwhelmen hier aanwezig en wijden zich aan gezondheidszorg en voedselvoorziening.
In Port-au-Prince daarentegen breekt regelmatig paniek uit wanneer er geschoten wordt en raken verschillende personen daarbij gewond.
Kofi Annan vraagt met het oog op de verkiezingen versterking van Minustah. Hij maakt zich ook zorgen over het niet handhaven van de mensenrechten en de straffeloosheid en vraagt de Haïtiaanse regering een onderzoek in te stellen naar het schenden van de mensenrechten door de politie.
Argentinië, Brazilië, Chili en Uruguay, die de meeste manschappen leveren, vragen zich af of ze wel in Haïti moeten blijven omdat de VN niet voldoende middelen geven voor ontwikkelingsprojecten.
De directeur-generaal van de politie spreekt van een stadsguerrilla. Hierbij zouden ook politieke motieven een rol spelen.
Een ander probleem is het toenemend aantal ontvoeringen. De laatste weken zijn dat er gemiddeld zes per dag. De laatst weken van april werden er 135 gevallen geregistreerd. Meestal eindigen ze na een paar dagen wanneer er losgeld is betaald. Personen die zijn vrijgelaten zeggen te zijn ondergebracht in Bel Air. Een Canadees die in Haïti woont wordt ontvoerd en vrijgelaten na onderhandelingen met zijn familie.
Verschillende zakenmensen raken zwaar gewond door kogels toen het vuur op hun auto werd geopend.
De voorzitter van de Kamer van Koophandel vraagt voor ondernemers toestemming gebruik te maken van automatische wapens om zich te kunnen verdedigen.
In Bel Air wordt een politieman gedood. Bij een actie van de politie die hierop volgt wordt een ander eveneens gedood en raken er twee gewond. Vier andere worden door kogels getroffen als zij proberen zij de wijk te ontvluchten. De blauwhelmen wordt verweten vaak te laat te komen bij dit soort treffen. "Als de politie maar een derde van de middelen had waarover Minustah beschikt zou zij in staat zijn de vrede in Haïti te herstellen" is de mening van de politieleiding. Ook twee leden van de Raad der Wijzen verwijten Minustah zich niet voldoende in te zetten voor de veiligheid, ze zou andere belangen hebben dan die van het Haïtiaanse volk.
De burgemeester van Delmas meent dat Minustah Cité Soleil overlaat aan de plaatselijke bendeleider Dread Wilmé. Binnen 24 uur worden er vijftien mensen gedood. Veel inwoners ontvluchten deze grootste sloppenwijk. Volgens hen bestrijden de bendes elkaar niet meer, maar werken ze samen. Ze persen mensen af, moorden, verkrachten en stelen.
De blauwhelmen zouden zich over het algemeen zelfs met hun gevechtswagens niet buiten de hoofdwegen van de wijk wagen.
In het noorden van de hoofdstad wordt een auto van de Amerikaanse ambassade die drie diplomaten vervoert beschoten. Daags daarna gaan de VS over tot repatriëring de gezinnen van de ambassadeleden en het niet absoluut noodzakelijke personeel.
Het CEP eist van de regering de noodzakelijke maatregelen voor de komende verkiezingen. Er zijn veel te weinig kieslokalen. Van de 4 miljoen kiesgerechtigden heeft slechts 1,2% zich kunnen inschrijven, omdat maar 4% van de nodige kieslokalen beschikbaar is.. Op de manier zal het onmogelijk zijn in oktober de eerste verkiezingen te houden.
Yvon Neptune is naar Saint-Marc gebracht om daar verhoord te worden. Binnen en buiten de rechtbank waren uitgebreide veiligheidsmaatregelen genomen. Het verhoor duurde ongeveer drie kwartier. Neptune is nog steeds in hongerstaking. Nationale en internationale mensenrechtenorganisaties hebben voor hem gepleit. President Boniface verklaart echter dat de regering niet de plaats van justitie kan innemen.
De EU heeft is voornemens om over een periode van drie jaar € 72 miljoen vrij te maken voor het renoveren van overheidsgebouwen en drinkwatervoorziening.
6 en 13 juniEen week van geweld in Port-au-Prince. Gewapende mannen vallen met automatische wapens en molotovcocktails een politiebureau aan. Hierbij wordt ook de nabijgelegen markt Tèt Bèf geraakt die vlam vat. Tien doden en een groot aantal gewonden. De kooplui van de markt lijden voor duizenden dollars schade. Aanleiding zou de dood van een crimineel zijn die door de politie werd neergeschoten.
De Franse honorair consul in Cap Haïtien wordt op weg naar Port-au-Prince in de buurt van het vliegveld beschoten en uit zijn auto getrokken. De overvallers gaan er met zijn wagen vandoor. Hij overlijdt in het ziekenhuis.
De echtgenote van de Nederlandse consul en twee andere dames, terug van een werkbezoek aan een van de voedselprojecten van BND, worden beroofd van alles wat zij bij zich hebben (ringen, horloges, rijbewijs en alles wat van waarde is) en bedreigd met kidnapping (eis USD 200.000). Door koelbloedig optreden van een medewerkster van BND worden de dames vrijgelaten. De overvallers gaan er met de auto vandoor.
In de Veiligheidsraad bestaat onenigheid over het verlengen van het mandaat van Minustah. Alle leden willen een verlenging van een jaar, behalve China dat maar zes maanden verlenging wil, vanwege een voorgenomen bezoek van Boniface aan Taiwan.
Blauwhelmen in Jacmel vertrekken naar Port-au-Prince vanwege de ernstige onrust daar. In de hoofdstad zijn er nu 2000 blauwhelmen.
De blauwhelmen wordt verweten niet genoeg te doen om de bendes te ontwapenen. Ook zouden zij bij hun optreden slachtoffers maken onder de bevolking.
De Washington Post stelt voor dat de VS mariniers naar Haïti stuurt, wat veel reactie oproept.
De Haïtiaanse regering heeft daar geen bezwaar tegen wanneer dit gebeurt in het kader van de VN, maar heeft daar nog niet officieel om gevraagd. Valdès, vertegenwoordiger van de VN zegt echter dat hierover nog geen formele discussie heeft plaatsgevonden. "Het zijn geruchten."
Generaal Héleno, die het bevel voert over de blauwhelmen, verklaart voor de BBC: "Men zou 40 duizend militairen naar Haïti kunnen sturen om er een politiestaat van te maken, een enorm concentratiekamp, maar dat zal niets veranderen aan de toekomst van het land en geeft niet de minste garantie voor de democratie. Zo lang de internationale gemeenschap zich niet werkelijk inzet om het land weer op te bouwen, zullen alle acties om een veiligheidsklimaat te scheppen tevergeefs zijn."
Op 6 juni zijn de blauwhelmen met gevechtswagens een reeks acties begonnen in verschillende wijken van Port-au-Prince waar gewapende bendes zich ophouden. In Cité Soleil werden hierbij twee blauwhelmen en twee leden van het Rode Kruis gewond.
Valdès beschuldigt sommige politici, die hij niet met name noemt, ervan dubbel spel te spelen. Zij nemen deel aan vergaderingen met andere partijen en met de VN, maar bereiden acties voor tegen Minustah en de Haïtiaanse politie.
In de wijk Nazon slaan haar inwoners massaal op de vlucht. De winkels hebben hun deuren gesloten. Huizen en auto's werden in brand gestoken. Bendeleden, waaronder jongeren en kinderen tussen 10 en 12 jaar, zaaiden paniek.
Drie technici van de EDH, waaronder een buitenlander, zijn ontvoerd, waarop de andere buitenlandse technici geweigerd hebben de centrale te repareren. Die van Carrefour en Varreux leveren nu nog nauwelijks elektriciteit.
COHAN (Comitée Haïti Nederland)
Red.: André de Waele Wezenland 366 7415 JJ Deventer. E-mail: dewacohan@12move.nl
